W ostatnich latach dostępność cyfrowa przestaje być jedynie życzeniem a staje się realnym projektem niosącym za sobą poprawę jakości funkcjonowania osób niepełnosprawnych w sieci. Dzieje się tak głównie za sprawą wydawanych dyrektyw, obligujących coraz to nowe podmioty do przestrzegania założeń standardu WCAG. Dostępność jako proces zakłada sukcesywne wdrażanie dobrych praktyk w coraz szerszym spektrum. Dotychczasowe wytyczne dotyczyły jedynie sektora publicznego, ale nadchodzące zmiany zapowiedziane na 2025 rok mają gwarantować respektowanie standardu również w części sektora prywatnego. W artykule przybliżymy Ci, czym jest dostępność cyfrowa, jakie wytyczne obowiązywały do tej pory oraz jakie zmiany przyniosie nowa ustawa.
Czym jest dostępność strony internetowej?
Dostępność stron WWW to nic innego jak termin z dziedziny HCI (human-computer relation). Jest to podejście, które zakłada projektowanie i tworzenie witryn w taki sposób, aby mogło z nich korzystać jak najszersze grono użytkowników. Co ważne mają oni mieć możliwość korzystania z rozwiązań cyfrowych, niezależnie od umiejętności, wieku czy rodzaju posiadanych urządzeń.
W pierwszej kolejności mówimy o osobach z niepełnosprawnościami, jednak idea ta obejmuje także seniorów, osoby z ograniczonym dostępem do nowoczesnych technologii czy tych, którzy z różnych względów mierzą się z barierami w świecie cyfrowym. Dzięki wdrożeniu standardu dostępności, treści internetowe i sposób ich prezentowania, stają się bardziej przyjazne, intuicyjne i elastyczne. Przekłada się to na lepszą użyteczność oraz komfort korzystania z Internetu, bez pomijania kogokolwiek.
Co to jest WCAG 2.1 i jakie zmiany przyniesie 2025 rok?
Z myślą o tych właśnie osobach międzynarodowa organizacja World WideWeb Consortium, zajmująca się ustanawianiem standardów dotyczących tworzenia i przesyłu stron WWW, wydała zbiór dokumentów z zaleceniami, których stosowanie ma poprawić jakość funkcjonowania w cyberprzestrzeni. Określa się go mianem WCAG (Web Content Accessibility Guidelines), co w tłumaczeniu na język polski oznacza – wytyczne dla dostępności stron internetowych. Wersja WCAG 2.1, wprowadzona w 2018 roku, była krokiem milowym w kontekście pojawienia się zagadnienia dostępności w sferze publicznej, niemniej jednak, jak można podejrzewać, był to dopiero początek zmagań z wykluczeniem cyfrowym.
Zgodnie z ustawą z dnia 26 kwietnia 2024 r. wprowadzającą do polskiego prawa dyrektywę UE o dostępności produktów i usług, znaną jako Europejski Akt o Dostępności (European Accessibility Act, EAA), od 28 czerwca 2025 roku, również firmy będą zobligowane dostosować swoje produkty i usługi do nowych wytycznych. Co nowego wnosi wdrożenie europejskiej dyrektywy na naszym gruncie?
- Rozszerzone kryteria dostępności mobilnej
Użytkownicy coraz częściej korzystają z Internetu za pomocą smartfonów i tabletów. Nowe wytyczne kładą nacisk na optymalizację interfejsów mobilnych, co obejmuje m.in. responsywność, łatwość nawigacji dotykowej oraz dostosowanie elementów interaktywnych. - Bardziej restrykcyjne wymagania dotyczące treści multimedialnych
Zwiększono standardy dla filmów, animacji i materiałów audio – wprowadzając obowiązek stosowania dokładnych napisów, audiodeskrypcji oraz narzędzi umożliwiających regulację szybkości odtwarzania treści. - Poprawa czytelności i struktury treści
Nowe wytyczne zalecają uproszczenie języka, zwiększenie kontrastu tekstu oraz wyraźne oznaczanie nagłówków i sekcji. Dzięki temu osoby z problemami poznawczymi lub trudnościami w koncentracji będą miały łatwiejszy dostęp do informacji. - Interaktywność i dostępność narzędzi cyfrowych
W odpowiedzi na rozwój technologii interaktywnych nowe standardy definiują zasady projektowania narzędzi takich jak formularze, wyszukiwarki czy systemy nawigacyjne tak, aby były intuicyjne i w pełni dostępne dla osób korzystających z assistive technology. - Zwiększenie wymagań dotyczących bezpieczeństwa cyfrowego
Chociaż głównym celem wytycznych jest skupienie uwagi na dostępności stron, nowe regulacje zwracają także uwagę na ochronę danych oraz transparentność działań podejmowanych przez administratorów witryn, co ma zwiększać zaufanie wśród użytkowników.
Kto ma obowiązek wdrożenia standardów WCAG 2.1?
Dotychczas obowiązek wdrożenia wytycznych WCAG skupiał się przede wszystkim na instytucjach publicznych, takich jak:
- organy władzy publicznej, w tym organów administracji rządowej, organów kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądów i trybunały
- jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związków,
- jednostki budżetowych,
- samorządowe zakłady budżetowe,
- agencje wykonawcze,
- instytucje gospodarki budżetowej,
- państwowe fundusze celowe,
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zarządzane przez niego fundusze,
- Narodowy Fundusz Zdrowia;
- samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej,
- uczelnie publiczne
- państwowye i samorządowe instytucje kultury,
- inne państwowe lub samorządowe osoby prawne, utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem przedsiębiorstw, instytutów badawczych, banków i spółek prawa handlowego.
Zgodnie z najnowszymi przepisami, zgodność z wytycznymi WCAG przestała być obowiązkiem nakładanym jedynie na podmioty publiczne.
W Polsce oznacza to istotne zmiany dla biznesu. Obecnie wiele prywatnych przedsiębiorstw zostaje zobowiazane do zapewnienia dostępności swoich produktów i usług w sieci. Nowe przepisy obejmują szeroki zakres sektorów gospodarki, w tym między innymi, technologie informacyjno-komunikacyjne, e-handel, transport czy bankowość. W praktyce ustawa dotyczy m.in.:
- Produktów takich jak: komputery, smartfony, terminale płatnicze w sklepach, urządzenia do odprawy samoobsługowej, automaty wydające bilety kolejowe, czytniki e-booków.
- Usług: e-handel, e-usługi oraz usługi bankowości detalicznej.
Kary za brak WCAG – co grozi za niespełnienie wymogów?
Zarówno ustawa z 2018 roku, jak i nowe przepisy, przewidują sankcje finansowe dla podmiotów, które nie zastosują się do obowiązkowych wytycznych. W 2020 roku kary mogły wynosić nawet 20 000 zł, jednak nowe regulacje przewidują możliwość podniesienia kar oraz ich łączenia w przypadku uporczywego naruszania zasad dostępności. Dodatkowo, brak wdrożenia nowych wytycznych w 2025 roku może skutkować negatywnym odbiorem opinii publicznej, co w dobie rosnącej świadomości społecznej, stanowi równie istotny cios wizerunkowy dla Twojej firmy.
Podsumowanie
Zmieniające się potrzeby użytkowników oraz dynamiczny rozwój technologii sprawiają, że dostępność stron internetowych staje się nieodzownym elementem projektowania cyfrowego. Wytyczne WCAG już od kilku lat wpływają na standardy projektowania, jednak nadchodzące zmiany, obowiązujące od 2025 roku, wprowadzą dodatkowe wymogi, które mają poprawić jakość funkcjonowania wszystkich użytkowników bez wyjątku.
Dbałość o dostępność to nie tylko wymóg prawny, ale przede wszystkim wyraz społecznej odpowiedzialności oraz troski o użytkowników, dla których bariera cyfrowa może oznaczać ograniczenie podstawowych praw do informacji i komunikacji. Wdrożenie zarówno dotychczasowych, jak i nowych wytycznych przynosi korzyści wszystkim – od instytucji publicznych, przez biznes, aż po samych użytkowników Internetu.
Przeprowadzimy audyt pod kątem WCAG 2.1 i dostosujemy Twoją stronę WordPress do najnowszych wymogów!
Nie wystawiaj się na ryzyko poniesienia dotkliwej kary finansowej i utraty zaufania Twoich Klientów! Kompleksowo zajmiemy się dostępnością Twojej strony, a Ty możesz skupić się na tym co najważniejsze w prowadzeniu biznesu.
Udostępnij dalej:
